Rozwój sektora obronnego – przegląd dostępnych środków publicznych

Spotkanie poprowadziła Agnieszka Pala, Managerka Centrum Business in Małopolska, która powitała uczestników i wprowadziła ich w tematykę wydarzenia. Uroczystego otwarcia dokonali Krystian Jarubas, Wiceprezes Krakowskiego Parku Technologicznego, oraz — w imieniu Marszałka Województwa Małopolskiego Łukasza Smółki — Andrzej Bańka, Zastępca Dyrektora Departamentu Nadzoru Właścicielskiego i Gospodarki UMWM.

W wystąpieniach otwierających podkreślono znaczenie sektora obronnego jako jednego z kluczowych obszarów rozwoju gospodarki, w którym coraz większą rolę mogą odgrywać również firmy z Małopolski. Zwrócono uwagę, że udział przedsiębiorstw w projektach związanych z bezpieczeństwem, technologiami podwójnego zastosowania i nowoczesną produkcją wymaga zarówno kompetencji, jak i dostępu do rzetelnej informacji o dostępnych instrumentach wsparcia.

Część merytoryczną wydarzenia rozpoczął Artur Dąbkowski z Ministerstwa Rozwoju i Technologii, który przybliżył temat zamówień publicznych NATO oraz innych organizacji międzynarodowych. Pokazał, że rynek ten obejmuje nie tylko rozwiązania obronne czy zaawansowane technologie, ale także usługi IT, logistykę, budownictwo, środki medyczne, szkolenia, organizację konferencji, wyposażenie biurowe czy usługi utrzymaniowe.

Prelegent podkreślił, że współpraca z organizacjami międzynarodowymi daje firmom dostęp do przejrzystych procedur, stabilnych warunków finansowych, terminowych płatności oraz cennych referencji. Zwrócił również uwagę, że wejście na ten rynek często nie wymaga rozbudowanego zaplecza certyfikatów, ale przede wszystkim aktywności, rejestracji na właściwych portalach zakupowych i systematycznego monitorowania ogłoszeń. Uczestnicy poznali także rolę numeru NCAGE, deklaracji uprawnienia i nominacji wydawanych przez MRiT. [PREZENTACJA]

Drugie wystąpienie należało do Marcina Kamassy z Departamentu Polityki Przemysłowej i Przemysłu Obronnego MRiT, który omówił nową unijną perspektywę finansowania obronnego. Szczególną uwagę poświęcił programowi EDIP – Europejskiemu Programowi Przemysłu Obronnego, zaplanowanemu na lata 2026–2027, z budżetem 1,5 mld euro. Program ma wzmacniać europejską bazę technologiczno-przemysłową sektora obronnego, zwiększać zdolności produkcyjne oraz rozwijać współpracę między państwami członkowskimi i podmiotami przemysłowymi.

Prelegent przedstawił najważniejsze obszary finansowane w ramach EDIP, w tym działania na rzecz wzmocnienia przemysłu, wspólne zamówienia europejskie, Europejskie Projekty Obronne Wspólnego Zainteresowania oraz Instrument Wsparcia Ukrainy. Omówił również Europejski Fundusz Obronny, wspierający transgraniczne projekty badawczo-rozwojowe w dziedzinie obronności, oraz znaczenie budowania konsorcjów i współpracy przedsiębiorstw z instytucjami badawczymi.

Praktycznym elementem prezentacji było przedstawienie Portalu Przedsiębiorcy Sektora Obronnego, który promuje polskie firmy za granicą i ułatwia kontakt z partnerami międzynarodowymi. Portal gromadzi informacje o programach, inicjatywach, warsztatach, wsparciu finansowym UE oraz przedsiębiorcach sektora obronnego. [PREZENTACJA]

Paweł Godawa z Ministerstwa Rozwoju i Technologii przybliżył uczestnikom zasady kontroli eksportu uzbrojenia i produktów dual-use. Wyjaśnił, że kontrola eksportu służy przeciwdziałaniu proliferacji broni masowego rażenia, ochronie praw człowieka oraz utrzymaniu międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa. W praktyce oznacza to konieczność sprawdzania, czy określone towary, technologie lub oprogramowanie mogą być przedmiotem swobodnego obrotu, czy wymagają uzyskania zezwolenia.

Prelegent uporządkował pojęcia związane z towarami strategicznymi, wskazując różnice między uzbrojeniem a produktami podwójnego zastosowania. Uczestnicy dowiedzieli się również, kiedy wymagane są zezwolenia MRiT oraz jak postępować w przypadku wątpliwości dotyczących klasyfikacji towaru, m.in. poprzez weryfikację specyfikacji technicznej, konsultację z producentem lub wystąpienie o wiążące wyjaśnienie. [PREZENTACJA]

Kolejna prezentacja dotyczyła Polskiej Strefy Inwestycji jako instrumentu wspierającego rozwój firm, również w obszarze obronności i technologii dual-use. Łukasz Blacha, Dyrektor Działu Obsługi Inwestora w Krakowskim Parku Technologicznym, przedstawił zasady korzystania z ulgi podatkowej, która może wynieść nawet do 70% nakładów na rozwój firmy.

Uczestnicy dowiedzieli się, że poziom wsparcia zależy od wielkości przedsiębiorstwa i lokalizacji inwestycji. Prelegent wyjaśnił także, czym jest nowa inwestycja w ramach PSI — od utworzenia nowego zakładu, przez zwiększenie zdolności produkcyjnej i wprowadzenie nowych produktów, po zmianę procesu produkcyjnego. W kontekście wydarzenia szczególnie istotne było wskazanie, że instrument może wspierać także projekty z obszaru obronności i technologii dual-use, m.in. związane z produkcją broni i amunicji, elektroniką, telekomunikacją, oprogramowaniem, chemią, wyrobami metalowymi czy sprzętem transportowym.

Prezentacja pokazała również skalę działań KPT: w latach 2018–2026 w ramach Polskiej Strefy Inwestycji wydano 428 decyzji o wsparciu, obejmujących 13,9 mld zł nakładów inwestycyjnych oraz ponad 5,4 tys. nowych miejsc pracy. [PREZENTACJA]

Następnie Robert Pawlak, Dyrektor Operacyjny A1 Consulting i ekspert w zakresie pozyskiwania funduszy UE, przedstawił przegląd instrumentów i programów wsparcia dla firm w obszarze obrony i dual-use. Wystąpienie porządkowało dostępne oraz planowane możliwości finansowania projektów inwestycyjnych i badawczo-rozwojowych, w tym przedsięwzięć związanych z technologiami krytycznymi i podwójnego zastosowania.

Prelegent omówił m.in. Inicjatywę STEP, której celem jest wzmacnianie europejskich łańcuchów wartości, rozwój technologii krytycznych oraz ograniczanie zależności UE od państw trzecich. W prezentacji pojawiły się także instrumenty w ramach FENG, w tym Ścieżka SMART – dual-use, oraz programy europejskie, takie jak EDF, EDIP i planowany AGILE, łączące wsparcie badań i rozwoju z inwestycjami w moce produkcyjne oraz szybkim wdrażaniem innowacji w obronności. [PREZENTACJA]

Następnie Bartosz Józefowski, Wicedyrektor Krakowskiego Parku Technologicznego, przedstawił inicjatywę FORT Kraków – akcelerator technologii dla obronności i bezpieczeństwa. Projekt koncentruje się na rozwoju innowacji, technologii dual-use oraz rozwiązań odpowiadających na potrzeby sektora obronnego, bezpieczeństwa i ochrony ludności.

Prelegent pokazał FORT Kraków jako część szerszego ekosystemu wsparcia innowacji obronnych, obejmującego m.in. programy DIANA, EUDIS, Europejski Fundusz Obronny oraz NATO Innovation Fund. Szczególną uwagę poświęcił programowi DIANA, wspierającemu start-upy i technologie podwójnego zastosowania w ramach sieci NATO. Wystąpienie pokazało, że sektor obronny i technologie dual-use to nie tylko klasyczny przemysł zbrojeniowy, ale także cyberbezpieczeństwo, systemy bezzałogowe, monitoring, ochrona infrastruktury i technologie wzmacniające bezpieczeństwo samorządów. [PREZENTACJA]

Ostatnia prezentacja należała do Pani Grażyny Trytek z Banku Gospodarstwa Krajowego, która omówiła gwarancje BGK oraz specjalne warunki dla przedsiębiorców sektora obronnego i dual-use. Uczestnicy dowiedzieli się, że gwarancja spłaty BGK stanowi zabezpieczenie finansowania udzielanego przez bank lub firmę leasingową, ułatwiając przedsiębiorcom dostęp do kredytu, leasingu lub pożyczki leasingowej.

Prelegentka przedstawiła korzyści wynikające z gwarancji, m.in. łatwiejszy dostęp do finansowania, korzystniejsze warunki kredytu lub leasingu, niższy koszt zabezpieczenia oraz większą elastyczność w dysponowaniu własnym majątkiem. Szczególną uwagę poświęciła gwarancji de minimis, która dla finansowania koncesjonowanej działalności w sektorze przemysłu obronnego może obejmować do 80% kapitału kredytu, a dla finansowania produkcji dual-use — do 70% kapitału kredytu. [Szczegółowe informacje]

Na zakończenie części merytorycznej Agnieszka Pala, Manager Centrum Business in Małopolska, przedstawiła strukturę i zakres działania CEBIM. Podkreśliła, że partnerstwo Województwa Małopolskiego, Krakowskiego Parku Technologicznego oraz Małopolskiej Agencji Rozwoju Regionalnego tworzy zintegrowany system wsparcia dla przedsiębiorców. Uczestnicy dowiedzieli się, jak firmy mogą bezpłatnie korzystać z pomocy w zakresie inwestycji, eksportu, internacjonalizacji oraz dostępu do informacji o dostępnych instrumentach wsparcia.

Podsumowanie:

Wydarzenie pokazało, że sektor obronny i technologie dual-use otwierają przed przedsiębiorcami nowe możliwości rozwoju — od udziału w zamówieniach międzynarodowych, przez inwestycje i projekty B+R, po korzystanie z ulg podatkowych, gwarancji oraz programów akceleracyjnych.

Uczestnicy otrzymali praktyczną wiedzę o tym, gdzie szukać wsparcia, jak przygotować firmę do udziału w projektach związanych z obronnością oraz jakie instrumenty mogą pomóc w finansowaniu rozwoju, zwiększaniu zdolności produkcyjnych i budowaniu współpracy z partnerami krajowymi oraz zagranicznymi.

Dziękujemy prelegentom, partnerom i uczestnikom za udział w spotkaniu oraz za rozmowy, które potwierdziły, że małopolskie firmy mają potencjał, by aktywnie włączać się w rozwój sektora obronnego i technologii podwójnego zastosowania.

Wydarzenie zostało zorganizowane w ramach projektu „Business in Małopolska. Together for Future”, dofinansowanego z Unii Europejskiej w ramach programu regionalnego Fundusze Europejskie dla Małopolski 2021–2027.

#FunduszeUE #BusinessInMałopolska #TogetherForFuture #Małopolska #MŚP #SektorObronny #DualUse #Innowacje #Bezpieczeństwo #PrzemysłObronny #WsparcieDlaFirm